(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 128

॥ శ్రీః ॥
1.128. అధ్యాయః 128
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
ఉద్దాలకకథా॥ 1 ॥ ఉద్దాలకపుత్రేణ శ్వేతకేతునా కృతా స్త్రీపురుషమర్యాదా॥ 2 ॥ గుణాధికాత్ ద్విజాతేః పుత్రోత్పాదనార్థం ప్రతి పాండోరాజ్ఞా॥ 3 ॥ కుంత్యా దుర్వాససః స్వస్య మంత్రప్రాప్తికథనం॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-128-0x(758)(5609)
ఏవముక్తస్తయా రాజా తాం దేవీం పునరబ్రవీత్।
ధర్మవిద్ధర్మసంయుక్తమిదం వచనముత్తమం॥ 1-128-1(5610)
పాండురువాచ। 1-128-2x(759)
ఏవమేతత్పురా కుంతి వ్యుషితాశ్వశ్చకార హ।
యథా త్వయోక్తం కల్యాణి స హ్యాసీదమరోపమః॥ 1-128-2(5611)
అథ త్విదం ప్రవక్ష్యామి ధర్మతత్త్వం నిబోధ మే।
పురాణమృషిభిర్దృష్టం ధర్మవిద్భిర్మహాత్మభిః॥ 1-128-3(5612)
అనావృతాః కిల పురా స్త్రియ ఆసన్వరాననే।
కామచారవిహారిణ్యః స్వతంత్రాశ్చారుహాసిని॥ 1-128-4(5613)
తాసాం వ్యుచ్చరమాణానాం కౌమారాత్సుభగే పతీన్।
నాధర్మోఽభూద్వరారోహే స హి ధర్మః పురాఽభవత్॥ 1-128-5(5614)
తం చైవ ధర్మం పౌరాణం తిర్యగ్యోనిగతాః ప్రజాః।
అద్యాప్యనువిధీయంతే కామక్రోధవివర్జితాః॥ 1-128-6(5615)
ప్రమాణదృష్టో ధర్మోఽయం పూజ్యతే చ మహర్షిభిః।
ఉత్తరేషు చ రంభోరు కురుష్వద్యాపి పూజ్యతే।
స్త్రీణామనుగ్రహకరః స హి ధర్మః సనాతనః॥ 1-128-7(5616)
`నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం నాపగానాం మహోదధిః।
నాంతకః సర్వభూతానాం న పుంసాం వామలోచనాః॥ 1-128-8(5617)
ఏవం తృష్ణా తు నారీణాం పురుషం పురుషం ప్రతి।
అగంయాగమనం స్త్రీణాం నాస్తి నిత్యం శుచిస్మితే॥ 1-128-9(5618)
పుత్రం వా కిల పౌత్రం వా కాసాంచిద్ధాతరం తథా।
రహసీహ నరం దృష్ట్వా యోనిరుత్క్లిద్యతే తదా॥ 1-128-10(5619)
ఏతత్స్వాభావికం స్త్రీణాం న నిమిత్తకృతం శుభే।'
అస్మింస్తు లోకే నచిరాన్మర్యాదేయం శుచిస్మితే॥ 1-128-11(5620)
స్థాపితా యేన యస్మాచ్చ తన్మే విస్తరతః శృణు।
బభూవోద్దాలకో నామ మహర్షిరితి నః శ్రుతం॥ 1-128-12(5621)
శ్వేతకేతురితి ఖ్యాతః పుత్రస్తస్యాభవన్మునిః।
మర్యాదేయం కృతా తేన ధర్ంయా వై శ్వేతకేతునా॥ 1-128-13(5622)
కోపాత్కమలపత్రాక్షి యదర్థం తన్నిబోధ మే॥ 1-128-14(5623)
`శ్వేతకేతోః పితా దేవి తప ఉగ్రం సమాస్థితః।
గ్రీష్మే పంచతపా భూత్వా వర్షాస్వాకాశగోఽభవత్॥ 1-128-15(5624)
శిశఇరే సలిలస్థాయీ సహ పత్న్యా మహాతపాః।
ఉద్దాలకం తపస్యంతం నియమేన సమాహితం॥ 1-128-16(5625)
తస్య పుత్రః శ్వేతకేతుః పరిచర్యాం చకార హ।
అభ్యాగచ్ఛద్ద్విజః కశ్చిద్వలీపలితసంతతః॥ 1-128-17(5626)
తం దృష్ట్వైవ మునిః ప్రీతః పూజయామాస శాస్త్రతః।
స్వాగతేన చ పాద్యేన మృదువాక్యైశ్చ భారత॥ 1-128-18(5627)
శాకమూలఫలాద్యైశ్చ వన్యైరన్యైరపూజయత్।
క్షుత్పిపాసాశ్రమేంణార్తః పూజితశ్చ మహర్షిణా॥ 1-128-19(5628)
విశ్రాంతో మునిమాసాద్య పర్యపృచ్ఛద్ద్విజస్తదా।
ఉద్దాలక మహర్షే త్వం సత్యం మే బ్రూహి మాఽనృతం॥ 1-128-20(5629)
ఋషిపుత్రః కుమారోఽయం దర్శనీయో విశేషతః।
తవ పుత్రమిమం మన్యే కృతకృత్యోఽసి తద్వద॥ 1-128-21(5630)
ఉద్దాలక ఉవాచ। 1-128-22x(760)
మమ పత్నీ మహాప్రాజ్ఞ కుశికస్య సుతా మతా।
మామేవానుగతా పత్నీ మమ నిత్యమనువ్రతా॥ 1-128-22(5631)
అరుంధతీవ పత్నీనాం తపసా కర్శితస్తనీ।
అస్యాం జాతః శ్వేతకేతుర్మమ పుత్రో మహాతపాః॥ 1-128-23(5632)
వేదవేదాంగవిద్విప్ర మచ్ఛాసనపరాయణః।
లోకజ్ఞః సర్వలోకేషు విశ్రుతః సత్యవాగ్ఘృణీ॥ 1-128-24(5633)
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। 1-128-25x(761)
అపుత్రీ భార్యయా చార్థీ వృద్ధోఽహం మందచాక్షుషః।
పిత్ర్యాదృణాదనిర్ముక్తః పూర్వమేవాకృతస్త్రియః॥ 1-128-25(5634)
ప్రజారణిస్తు పత్నీ తే కులశీలసమన్వితా।
సదృశీ మమ గోత్రేణ వహాంయేనాం క్షమస్వ మే॥ 1-128-26(5635)
పాండురువాచ। 1-128-27x(762)
ఇత్యుక్త్వా మృగశావాక్షీం చీరకృష్ణాజినాంబరాం।
యష్ట్యాధారః స్రస్తగాత్రో మందచక్షురబుద్ధిమాన్॥ 1-128-27(5636)
స్వవ్యాపారాక్షమాం శ్రేష్ఠమచిత్తామాత్మని ద్విజః।'
శ్వేతకేతోః కిల పురా సమక్షం మాతరం పితుః॥ 1-128-28(5637)
జగ్రాహ బ్రాహ్మణః పాపౌ గచ్ఛావ ఇతి చాబ్రవీత్।
ఋషిపుత్రస్తదా కోపం చకారామర్షితస్తదా॥ 1-128-29(5638)
మాతరం తాం తథా దృష్ట్వా నీయమానాం బలాదివ।
`తపసా దీప్తవీర్యో హి శ్వేతకేతుర్న చక్షమే॥ 1-128-30(5639)
సంగృహ్య మాతరం హస్తే శ్వేతకేతురభాషత।
దుర్బ్రాహ్మణ విముంచ త్వం మాతరం మే పతివ్రతాం॥ 1-128-31(5640)
స్వయం పితా మే బ్రహ్మర్షిః క్షమావాన్బ్రహ్మవిత్తమః।
శాపానుగ్రహయోః శక్తః తూష్ణీంభూతో మహావ్రతః॥ 1-128-32(5641)
తస్య పత్నీ దమోపేతా మమ మాతా విశేషతః।
పతివ్రతాం తపోవృద్ధాం సాధ్వాచారైరలంకృతాం॥ 1-128-33(5642)
అప్రమాదేన తే బ్రహ్మన్మాతృభూతాం విముంచ వై॥ 1-128-34(5643)
ఏవముక్త్వా తు యాచంతం విముంచేతి ముహుర్ముహుః।
ప్రత్యవోచద్ద్విజో రాజన్నప్రగల్భమిదం వచః॥ 1-128-35(5644)
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। 1-128-36x(763)
అపత్యార్థీ శ్వేతకేతో వృద్ధోఽహం మందచాక్షుషః।
పితా తే ఋణనిర్ముక్తస్త్వయా పుత్రేణ కాశ్యప॥ 1-128-36(5645)
ఋణాదహమనిర్ముక్తో వృద్ధోఽహం విగతస్పృహః।
మమ కో దాస్యతి సుతాం కన్యాం సంప్రాప్తయౌవనాం॥ 1-128-37(5646)
ప్రజారణిమిమాం పత్నీం విముంచ త్వం మహాతపః।
ఏకయా ప్రజయా ప్రీతో మాతరం తే దదాంయహం॥ 1-128-38(5647)
ఏవముక్తః శ్వేతకేతుర్లజ్జయా క్రోధమేయివాన్।'
క్రుద్ధం తం తు పితా దృష్ట్వా శ్వేతకేతుమువాచ హ॥ 1-128-39(5648)
మా తాత కోపం కార్షీస్త్వమేష ధర్మః సనాతనః।
అనావృతా హి సర్వేషాం వర్ణానామంగనా భువి॥ 1-128-40(5649)
యథా గావః స్థితాః పుత్ర స్వేస్వే వర్ణే తథా ప్రజాః।
`తథైవ చ కుటుంబేషు న ప్రమాద్యంతి కర్హిచిత్॥ 1-128-41(5650)
ఋతుకాలే తు సంప్రాప్తే భర్తారం న జహుస్తదా।'
ఋషిపుత్రోఽథ తం ధర్మం శ్వేతకేతుర్న చక్షమే॥ 1-128-42(5651)
చకార చైవ మర్యాదామిమాం స్త్రీపుంసయోర్భువి।
మానుషేషు మహాభాగే న త్వేవాన్యేషు జంతుషు॥ 1-128-43(5652)
తదాప్రభృతి మర్యాదా స్థితేయమితి నః శ్రుతం।
వ్యుచ్చరంత్యాః పతిం నార్యా అద్యప్రభృతి పాతకం॥ 1-128-44(5653)
భ్రూణహత్యాసమం ఘోరం భవిష్యత్యసుఖావహం।
`అద్యాప్యనువిధీయంతే కామక్రోధవివర్జితాః॥ 1-128-45(5654)
ఉత్తరేషు మహాభాగే కురుష్వేవం యశస్విని।
పురాణదృష్టో ధర్మోఽయం పూజ్యతే చ మహర్షిభిః॥' 1-128-46(5655)
భార్యాం తథా వ్యుచ్చరతః కౌమారబ్రహ్మచారిణీం।
పతివ్రతామేతదేవ భవితా పాతకం భువి॥ 1-128-47(5656)
నియుక్తా పతినా భార్యా యద్యపత్యస్య కారణాత్।
న కుర్యాత్తత్తథా భీరు సైనః సుమహదాప్నుయాత్।
ఇతి తేన పురా భీరు మర్యాదా స్థాపితా బలాత్॥ 1-128-48(5657)
ఉద్దాలకస్య పుత్రేణ ధర్ంయా వై శ్వేతకేతునా।
సౌదాసేన చ రంభోరు నియుక్తా పుత్రజన్మని॥ 1-128-49(5658)
మదయంతీ జగామర్షిం వసిష్ఠమితి నః శ్రుతం।
తస్మాల్లేభే చ సా పుత్రమశ్మకం నామ భామినీ॥ 1-128-50(5659)
ఏవం కృతవతీ సాపి భర్తుః ప్రియచికీర్షయా।
అస్మాకమపి తే జన్మ విదితం కమలేక్షణే॥ 1-128-51(5660)
కృష్ణద్వైపాయనాద్భీరు కురూణాం వంశవృద్ధయే।
అత ఏతాని సర్వాణి కారణాని సమీక్ష్య వై॥ 1-128-52(5661)
మమైతద్వచనం ధర్ంయం కర్తుమర్హస్యనిందితే।
ఋతావృతౌ రాజపుత్రి స్త్రియా భర్తా పతివ్రతే॥ 1-128-53(5662)
నాతివర్తవ్య ఇత్యేవం ధర్మం ధర్మవిదో విదుః।
శేషేష్వన్యేషు కాలేషు స్వాతంత్ర్యం స్త్రీ కిలార్హతి॥ 1-128-54(5663)
ధర్మమేవం జనాః సంతః పురాణం పరిచక్షతే।
భర్తా భార్యాం రాజపుత్రి ధర్ంయం వాఽధర్ంయమేవ వా॥ 1-128-55(5664)
యద్బ్రూయాత్తత్తథా కార్యమితి వేదవిదో విదుః।
విశేషతః పుత్రగృద్ధీ హీనః ప్రజననాత్స్వయం॥ 1-128-56(5665)
యథాఽహమనవద్యాంగి పుత్రదర్శనలాలసః।
అయం రక్తాంగులినఖః పద్మపత్రనిభః శుభే॥ 1-128-57(5666)
ప్రసాదనార్థం సుశ్రోణి శిరస్యభ్యుద్యతోఽంజలిః।
మన్నియోగాత్సుకేశాంతే ద్విజాతేస్తపసాఽధికాత్॥ 1-128-58(5667)
పుత్రాన్గుణసమాయుక్తానుత్పాదయితుమర్హసి।
త్వత్కృతేఽహం పృథుశ్రోణి గచ్ఛేయం పుత్రిణాం గతిం॥ 1-128-59(5668)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-128-60x(764)
ఏవముక్తా తతః కుంతీ పాండుం పరపురంజయం।
ప్రత్యువాచ వరారోహా భర్తుః ప్రియహితే రతా॥ 1-128-60(5669)
`అధర్మః సుమహానేషు స్త్రీణాం భరతసత్తమ।
యత్ప్రసాదయతే భర్తా ప్రసాద్యః క్షత్రియర్షభ।
శృణు చేదం మహాబాహో మమ ప్రీతికరం చః॥' 1-128-61(5670)
పితృవేశ్మన్యహం బాలా నియుక్తాఽతిథిపూజనే।
ఉగ్రం పర్యచరం తత్ర బ్రాహ్మణం సంశితవ్రతం॥ 1-128-62(5671)
నిగూఢనిశ్చయం ధర్మే యం తం దుర్వాససం విదుః।
తమహం సంశితాత్మానం సర్వయత్నైరతోషయం॥ 1-128-63(5672)
స మేఽభిచారసంయుక్తమాచష్ట భగవాన్వరం।
మంత్రం త్విమం చ మే ప్రాదాదబ్రవీచ్చైవ మామిదం॥ 1-128-64(5673)
యం యం దేవం త్వమేతేన మంత్రేణావాహయిష్యసి।
అకామో వా సకామో వా వశం తే సముపైష్యతి॥ 1-128-65(5674)
తస్య తస్య ప్రసాదాత్తే రాజ్ఞి పుత్రో భవిష్యతి।
ఇత్యుక్తాఽహం తదా తేన పితృవేశ్మని భారత॥ 1-128-66(5675)
బ్రాహ్మణస్య వచస్తథ్యం తస్య కాలోఽయమాగతః।
అనుజ్ఞాతా త్వయా దేవమాహ్వయేయమహం నృప॥ 1-128-67(5676)
`యాం మే విద్యాం మహారాజ అదదాత్స మహాయశాః।
తయాఽఽహూతః సురః పుత్రం ప్రదాస్యతి సురోపమం।
అనపత్యకృతం యస్తే శోకం వీర వినేష్యతి॥' ॥ 1-128-68(5677)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి అష్టావింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 128 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-128-4 అనావృతాః సర్వైర్ద్రష్టుం యోగ్యాః। కామచారో రతిసుఖం తదర్థం విహారిణ్యః పర్యటనశీలాః। స్వతంత్రా భర్త్రాదిభిరనివార్యాః॥
1-128-5 పతీన్వ్యుచ్చరమాణానాం వ్యభిచరంతీనాం॥
1-128-6 అనువిధీయంతే అనుసార్యంతే ఈశ్వరేణ॥
1-128-11 నచిరాదల్పకాలతః॥
1-128-55 పురాణం యుగాంతరీయం॥
1-128-59 త్వత్కృతే త్వయా॥
1-128-64 అభిచారో దేవతాకర్షణశక్తిః॥ అష్టవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 128 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.